Orta Karadeniz Bölgesi'nde bulunan bir ilimizde Merkez ilçe ile birlikte 7 ilçe, bunlara bağlı 23 belde ve 348 köyü vardır. Köklü bir tarih ve kültürel geçmişi olan il Hitit, Frig, Kimmer, İskit, Lidya, Med-Pers, Hellen, Pontus, Roma, Bizans, Danişmend, Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı medeniyetlerinin egemenliği altında kalmıştır. Osmanlı Devleti'nin Ankara Savaşından sonra tekrar kurulu merkezi olan il bir çok şehzade valilik yapmıştır. Çeşitli tarihlerde bu görevi yapan şehzadeler; Şehzade Yıldırım Bayezid, Çelebi Mehmet, Şehzade Murat (II), Şehzade Ahmet Çelebi, Şehzade Mehmet (II), Şehzade Alâeddin, Şehzade Bayezid (II)), Şehzade Ahmet, Şehzade Murat, Şehzade Mustafa, Şehzade Bayezid ve Şehzade Murad (III)'tır.

İlin İlçeleri: Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon, Suluova, Taşova'dır.

Müzeler ve Ören Yerleri; Amasya Müzesi, Hazeranlar Konağı (Etnoğrafya Müzesi), Alpaslan Müzesi, Kral Kaya Mezarları, Ferhat Su Kanalı

Tarihi Yapılar; Amasya Kalesi, Burmalı Minare Camii, Gökmedrese Camii, Gümüşlü Camii, Bayezid Paşa Camii, Yörgüç Paşa Camii, Sofular Camii, Şirvanlı

Bazı dönemlerde hapishane ve cezalandırma mekanı olarak da kullanılmış olan ve Harşena Dağı’nın güney eteklerine, kalker kayalara oyularak oluşturulan Helenistik döneme ait yapılardır. Antik Çağ yazarı Strabon'a göre Pontus Krallığı zamanında krallar adına yapılmışlardır. Mezarlar arasında kayaya oyulmuş yollar ve merdivenler bulunmaktadır. İrili ufaklı 21 mezar olduğu bilinmekle birlikte bunlardan sadece birkaç tanesi günümüze gelebilmiştir. Mezarlar yapı ve büyüklükleri itibari ile şehre hakim bir yerden bakmaktadırlar.

Galeri ve merdivenlerle çıkılan yüksekliği 15m, genişliği 8m, derinliği ise 6m olan mezarların en büyüğü batı yönündeki en son mezardır. Büyük Kral Mezarı olarak adlandırılan mağaranın girişi diğer mezarlardaki